Góc Nhìn Logistics: Philippines tăng tốc đầu tư logistics, Maersk mở rộng hiện diện tại Đông Nam Á

Nguồn: PortCalls Asia, AC Logistics, Maersk

Philippines đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư logistics khi đồng thời nâng cấp năng lực hạ tầng hàng không và thu hút các tập đoàn logistics toàn cầu mở rộng mạng lưới. Hai động thái đáng chú ý là kế hoạch phát triển cargo terminal mới tại Sân bay Quốc tế Ninoy Aquino (NAIA) và việc A.P. Moller Capital – đơn vị đầu tư thuộc hệ sinh thái Maersk – hoàn tất thương vụ mua 40% cổ phần AC Logistics của Ayala Group. (PortCalls Asia)

NAIA: điểm nghẽn logistics hàng không cần được tháo gỡ

NAIA hiện là cửa ngõ hàng không quan trọng nhất của Philippines, nhưng năng lực xử lý hàng hóa đang chịu áp lực lớn do tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử, điện tử xuất khẩu và các ngành công nghiệp cần vận chuyển nhanh.

Hiện tại, Paircargo là đơn vị xử lý khoảng 70% lượng hàng hóa hàng không tại NAIA nhờ lợi thế có kết nối trực tiếp với khu vực sân đỗ máy bay (ramp access). Tuy nhiên, sau khi một số cơ sở khai thác hàng hóa bị đóng cửa, hệ thống kho hàng còn lại rơi vào tình trạng quá tải, ảnh hưởng đến tốc độ xử lý các mặt hàng nhạy cảm về thời gian như linh kiện bán dẫn và thiết bị điện tử. (PortCalls Asia)

Để giải quyết vấn đề này, Philippines đang thúc đẩy dự án cargo terminal mới tại NAIA, được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể năng lực xử lý hàng hóa. Trong ngắn hạn, Paircargo cũng đã đưa vào vận hành một kho vệ tinh có quy mô gần tương đương nhà ga hàng hóa quốc tế NAIA cũ nhằm bổ sung công suất trước khi giải pháp dài hạn hoàn thành. (PortCalls Asia)

Góc nhìn chiến lược: Việc mở rộng cargo terminal không chỉ nhằm giải quyết ùn tắc hiện tại mà còn là điều kiện cần để Philippines cạnh tranh trong chuỗi cung ứng ASEAN. Một quốc gia có thế mạnh về điện tử, bán dẫn và dịch vụ BPO sẽ khó thu hút thêm đầu tư nếu năng lực logistics hàng không không theo kịp tốc độ sản xuất.

Maersk mở rộng từ vận tải biển sang logistics tích hợp

Song song với đầu tư hạ tầng, Maersk đang củng cố vị thế tại Philippines thông qua AC Logistics – doanh nghiệp logistics thuộc Ayala Group.

AC Logistics sở hữu hệ sinh thái thông qua Air21 Holdings với các hoạt động gồm freight forwarding quốc tế và nội địa, contract logistics, kho bãi và các dịch vụ logistics tích hợp. Thương vụ giúp A.P. Moller Capital nắm giữ 40% cổ phần AC Logistics, kết hợp năng lực vận hành toàn cầu của Maersk với mạng lưới nội địa và quan hệ thị trường của Ayala. (Philippine Competition Commission)

Về quy mô, Maersk hiện là một trong những tập đoàn logistics tích hợp lớn nhất thế giới, với hệ sinh thái bao gồm:

Ocean shipping: mạng lưới vận tải container toàn cầu.
Terminals: hệ thống cảng và terminal tại nhiều khu vực.
Logistics & Services: kho bãi, vận tải nội địa, fulfillment, quản lý chuỗi cung ứng và logistics xuyên biên giới. (A.P. Møller - Mærsk A/S)

Tại châu Á, Maersk đã liên tục mở rộng năng lực logistics trên đất liền, trong đó có việc tăng cường mạng lưới kho bãi và logistics nội địa thông qua các thương vụ như LF Logistics trước đây. (Axios) Việc đầu tư vào AC Logistics giúp Maersk bổ sung một mắt xích quan trọng tại Philippines – một thị trường lớn với hơn 110 triệu dân và vị trí ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.

Ý nghĩa đối với Đông Nam Á

Hai động thái này phản ánh một xu hướng lớn hơn tại ASEAN: cuộc cạnh tranh logistics đang chuyển từ năng lực vận tải đơn thuần sang khả năng cung cấp giải pháp chuỗi cung ứng toàn diện.

Trong bối cảnh doanh nghiệp toàn cầu triển khai chiến lược China + 1, Đông Nam Á trở thành điểm đến quan trọng của dòng vốn sản xuất, đặc biệt trong các ngành:

Điện tử và bán dẫn tại Philippines, Việt Nam, Malaysia;
Automotive và linh kiện tại Thái Lan, Indonesia;
Consumer goods và thương mại điện tử xuyên biên giới trong toàn khu vực.

Điều này tạo ra nhu cầu không chỉ về cảng biển mà còn về air cargo, kho bãi, fulfillment, vận tải nội địa và quản trị dữ liệu logistics.

Philippines có lợi thế về lực lượng lao động, ngành điện tử xuất khẩu và vị trí kết nối với Đông Á. Tuy nhiên, điểm yếu lâu nay nằm ở hạ tầng logistics chưa đồng bộ. Vì vậy, việc nâng cấp NAIA cùng với sự tham gia sâu hơn của Maersk có thể giúp nước này thu hẹp khoảng cách với các trung tâm logistics truyền thống như Singapore, Hong Kong hay Bangkok.

Triển vọng

Trong dài hạn, xu hướng nhiều khả năng sẽ tiếp tục là:

Các hãng vận tải lớn chuyển đổi thành nhà cung cấp logistics tích hợp

Maersk, CMA CGM, MSC hay các tập đoàn logistics toàn cầu đang mở rộng từ vận tải sang kho bãi, phân phối và quản trị chuỗi cung ứng.

ASEAN tiếp tục thu hút đầu tư logistics

Khi sản xuất dịch chuyển, quốc gia nào xây dựng được hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh sẽ có lợi thế trong thu hút FDI.

Hạ tầng hàng không trở thành yếu tố cạnh tranh mớiư

Đối với các ngành như semiconductor, pharma và high-tech manufacturing, tốc độ xử lý cargo có thể quyết định khả năng giữ chân chuỗi cung ứng.

Philippines đang không chỉ giải quyết một vấn đề công suất tại NAIA, mà đang đặt nền móng cho vai trò lớn hơn trong mạng lưới logistics ASEAN. Tuy nhiên, để cạnh tranh thực sự với Singapore, Malaysia hay Việt Nam, nước này cần tiếp tục đầu tư đồng bộ vào cảng biển, sân bay, kết nối nội địa và số hóa logistics. Việc Maersk tham gia sâu hơn là tín hiệu cho thấy thị trường Philippines đang được nhìn nhận như một mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng châu Á.

Xem thêm: