Key Takeaways

Chi phí logistics Việt Nam – châu Âu có thể tiếp tục chịu áp lực tăng nếu các vấn đề về vận tải và năng lượng tại châu Âu kéo dài.Doanh nghiệp xuất khẩu cần chuyển từ tối ưu chi phí sang tối ưu khả năng chống chịu, thông qua đa dạng hóa tuyến vận chuyển, tăng tồn kho chiến lược và quản trị rủi ro tốt hơn.
Việt Nam có cơ hội thu hút thêm hoạt động sản xuất và đầu tư logistics khi các doanh nghiệp toàn cầu tìm kiếm chuỗi cung ứng ổn định hơn.Ngành logistics Việt Nam cần nâng cấp từ vận tải truyền thống sang dịch vụ tích hợp, bao gồm kho bãi, dữ liệu, công nghệ và quản lý chuỗi cung ứng.
Trong dài hạn, khả năng đảm bảo dòng hàng ổn định sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, không chỉ đối với doanh nghiệp logistics mà cả các nhà xuất khẩu Việt Nam.

Áp lực kép từ bất ổn địa chính trị và tác động của biến đổi khí hậu

Logistics châu Âu đang chịu áp lực kép từ bất ổn địa chính trị và tác động của biến đổi khí hậu, làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí vận chuyển. Các căng thẳng địa chính trị tại những khu vực cung cấp năng lượng và các tuyến vận tải quốc tế quan trọng đang tạo ra nhiều rủi ro cho chuỗi cung ứng châu Âu. Những gián đoạn liên quan đến an ninh hàng hải, nguồn cung năng lượng và biến động giá nhiên liệu có thể làm tăng chi phí vận tải, phí bảo hiểm và thời gian giao hàng. Điều này gây áp lực lên các ngành công nghiệp phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu như hóa chất, năng lượng, luyện kim và sản xuất chế tạo.

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng ngày càng rõ đến hệ thống vận tải nội địa châu Âu, đặc biệt là tình trạng mực nước thấp trên các tuyến sông chiến lược như Rhine và Danube. Việc giảm khả năng khai thác tàu sà lan khiến nhiều doanh nghiệp phải giảm tải hàng hóa hoặc chuyển sang đường bộ, đường sắt, làm gia tăng chi phí logistics. Xu hướng này cho thấy doanh nghiệp cần chuyển từ mô hình tối ưu chi phí sang xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao hơn thông qua đa dạng hóa phương thức vận tải, tăng dự báo rủi ro và đầu tư vào các giải pháp logistics linh hoạt.

Những biến động trong hệ thống logistics châu Âu do rủi ro địa chính trị, gián đoạn vận tải đường thủy và áp lực năng lượng đang tạo ra tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Với nền kinh tế có độ mở thương mại cao và phụ thuộc lớn vào xuất nhập khẩu, Việt Nam có thể chịu ảnh hưởng thông qua chi phí vận tải, hoạt động xuất khẩu sang EU và chiến lược chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.

Chi phí logistics xuất khẩu sang châu Âu có thể tăng

Việc mực nước thấp trên các tuyến vận tải quan trọng như Rhine và Danube khiến hoạt động vận chuyển nội địa tại châu Âu gặp khó khăn, đặc biệt với các nhóm hàng như nhiên liệu, hóa chất và nguyên liệu công nghiệp. Khi năng lực vận tải đường thủy suy giảm, doanh nghiệp châu Âu phải chuyển sang đường bộ hoặc đường sắt, làm gia tăng chi phí logistics toàn chuỗi. Đối với hàng hóa từ Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu, tác động có thể đến từ:

chi phí vận tải quốc tế tăng do phụ phí nhiên liệu và bảo hiểm;
thời gian giao hàng kéo dài do tắc nghẽn tại các khâu trung chuyển;
chi phí lưu kho và xử lý hàng hóa tăng.

Các ngành xuất khẩu có mức độ nhạy cảm cao với chi phí logistics như dệt may, da giày, thủy sản, đồ gỗ, điện tử và hàng tiêu dùng có thể chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn. Khi thị trường châu Âu đối mặt với nhiều biến động, các nhà nhập khẩu có xu hướng ưu tiên những nhà cung cấp có khả năng đảm bảo nguồn hàng ổn định, giao hàng đúng hạn và kiểm soát tốt rủi ro logistics. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc:

lập kế hoạch vận chuyển sớm hơn;
đa dạng hóa hãng tàu và tuyến vận chuyển;
tăng khả năng dự báo nhu cầu;
xây dựng phương án thay thế khi xảy ra gián đoạn.

Trong tương lai, năng lực logistics sẽ trở thành một yếu tố cạnh tranh quan trọng bên cạnh giá thành và chất lượng sản phẩm. Đối với doanh nghiệp logistics trong nước, biến động tại châu Âu vừa tạo áp lực vừa mở ra cơ hội phát triển các dịch vụ giá trị cao hơn. Thị trường sẽ gia tăng nhu cầu đối với:

vận tải đa phương thức;
quản lý chuỗi cung ứng xuyên biên giới;
kho bãi và trung tâm phân phối;
giải pháp theo dõi hàng hóa và quản trị rủi ro.

Các doanh nghiệp logistics chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển đơn thuần có thể gặp nhiều áp lực cạnh tranh, trong khi những doanh nghiệp có mạng lưới quốc tế, dữ liệu vận hành tốt và khả năng cung cấp giải pháp trọn gói sẽ có lợi thế hơn. Những khó khăn tại logistics châu Âu cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhiều biến động hơn, trong đó yếu tố ổn định và linh hoạt ngày càng quan trọng. Đối với Việt Nam, đây vừa là thách thức về chi phí vận hành, vừa là cơ hội để nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu nếu doanh nghiệp và hạ tầng logistics tiếp tục được đầu tư đúng hướng.