.jpg)
Key Takeaways
- Cước container toàn cầu đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung tàu tăng và nhu cầu vận chuyển chậm lại, tạo cơ hội giảm chi phí cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
- Thị trường vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn do gián đoạn tuyến hàng hải, chi phí nhiên liệu, phụ phí phát sinh và bất ổn địa chính trị có thể khiến giá cước biến động trở lại.
- Doanh nghiệp cần ưu tiên tính linh hoạt trong logistics: đa dạng hóa tuyến vận chuyển, kết hợp hợp đồng dài hạn với cước spot và tăng khả năng dự báo để giảm rủi ro chuỗi cung ứng.
Sau một giai đoạn tăng mạnh do các yếu tố địa chính trị, gián đoạn tuyến hàng hải và mất cân đối cung – cầu, thị trường vận tải container toàn cầu đang ghi nhận dấu hiệu hạ nhiệt. Chỉ số Drewry World Container Index (WCI) cho thấy giá cước container trung bình toàn cầu đã giảm khoảng 4%, xuống mức xấp xỉ 4.374 USD cho mỗi container 40 feet. Mức giảm này phản ánh sự điều chỉnh của thị trường khi nhu cầu vận chuyển tại một số tuyến chính suy yếu, trong khi năng lực khai thác của đội tàu container toàn cầu tiếp tục được bổ sung.
Tuy nhiên, sự suy giảm của giá cước chưa đồng nghĩa với việc thị trường logistics quốc tế đã bước vào giai đoạn ổn định. Ngành vận tải biển vẫn đang chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố phức tạp như căng thẳng địa chính trị, thay đổi tuyến vận chuyển, chi phí nhiên liệu và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Vì vậy, doanh nghiệp xuất nhập khẩu vẫn cần thận trọng trong việc xây dựng kế hoạch vận chuyển và quản trị chi phí logistics.
1. Áp lực giảm giá cước đến từ sự cân bằng trở lại giữa cung và cầu
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến giá cước container giảm là sự cải thiện về năng lực vận tải toàn cầu. Trong những năm gần đây, các hãng tàu lớn đã đầu tư mạnh vào việc đóng mới tàu container nhằm mở rộng đội tàu và đáp ứng nhu cầu thương mại quốc tế. Khi nhiều tàu mới được đưa vào khai thác, nguồn cung chỗ trên tàu tăng lên, tạo áp lực cạnh tranh giữa các hãng vận tải.
Bên cạnh đó, nhu cầu vận chuyển hàng hóa trên một số tuyến thương mại lớn đã giảm tốc so với giai đoạn cao điểm. Các nhà nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn đã điều chỉnh lượng tồn kho sau thời kỳ tích trữ hàng hóa, khiến lượng booking mới không còn tăng mạnh như trước. Đặc biệt, một số tuyến vận tải chủ chốt như châu Á – châu Âu và châu Á – Bắc Mỹ ghi nhận xu hướng điều chỉnh giá do nhu cầu suy yếu và nguồn cung vận tải được cải thiện.
Đối với các chủ hàng, việc cước vận tải giảm mang lại cơ hội tiết kiệm chi phí, đặc biệt với những doanh nghiệp có nhu cầu vận chuyển theo giá spot (giá thị trường ngắn hạn). Tuy nhiên, mức giảm hiện nay chủ yếu phản ánh sự điều chỉnh tạm thời của thị trường, chưa phải dấu hiệu chắc chắn về một chu kỳ giảm dài hạn.
2. Tuyến đường vòng tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu
Mặc dù giá cước trung bình giảm, hoạt động vận tải biển vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ việc nhiều hãng tàu phải điều chỉnh hành trình để tránh các khu vực có rủi ro an ninh.
Việc thay đổi tuyến đường, đặc biệt đối với các chuyến hàng giữa châu Á và châu Âu, khiến tàu phải di chuyển xa hơn, tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn và kéo dài thời gian quay vòng. Một chuyến tàu mất thêm nhiều ngày trên biển đồng nghĩa với việc năng lực khai thác thực tế của đội tàu bị giảm xuống, bởi cùng một con tàu không thể thực hiện nhiều chuyến như trong điều kiện bình thường.
Ngoài chi phí nhiên liệu tăng, các doanh nghiệp còn phải đối mặt với nhiều khoản phụ phí phát sinh như phụ phí rủi ro, phụ phí nhiên liệu, phí điều chỉnh tuyến đường hoặc chi phí bảo hiểm cao hơn. Những yếu tố này có thể khiến tổng chi phí logistics thực tế vẫn ở mức cao, ngay cả khi giá cước cơ bản có xu hướng giảm.
3. Rủi ro địa chính trị khiến thị trường khó dự báo
Một đặc điểm quan trọng của thị trường container hiện nay là mức độ biến động cao. Các yếu tố địa chính trị có thể nhanh chóng làm thay đổi cán cân cung – cầu.
Nếu tình hình an ninh tại các khu vực vận tải chiến lược trở nên phức tạp hơn, các hãng tàu có thể tiếp tục hạn chế khai thác một số tuyến hoặc áp dụng thêm phụ phí. Ngược lại, nếu các tuyến hàng hải quan trọng hoạt động bình thường trở lại, năng lực vận tải sẽ được giải phóng và giá cước có thể tiếp tục giảm.
Điều này khiến các doanh nghiệp khó đưa ra dự báo chi phí logistics dài hạn. Một mức giá hấp dẫn ở thời điểm hiện tại có thể thay đổi nhanh chóng nếu xảy ra gián đoạn mới trong chuỗi cung ứng.
4. Tác động đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, xu hướng giảm cước container mang lại một số lợi ích rõ rệt. Chi phí vận chuyển thấp hơn giúp cải thiện biên lợi nhuận, tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa và giảm áp lực lên giá bán cuối cùng.
Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào giá cước mà bỏ qua yếu tố ổn định của dịch vụ vận tải. Một chuyến hàng có giá rẻ nhưng bị chậm lịch nhiều ngày có thể gây ra chi phí lớn hơn thông qua việc thiếu nguyên liệu sản xuất, chậm giao hàng hoặc mất cơ hội kinh doanh.
Trong bối cảnh hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang chuyển sang chiến lược quản trị rủi ro logistics bằng cách:
Đa dạng hóa tuyến vận chuyển và lựa chọn nhiều phương án cảng thay thế.
Ký kết hợp đồng vận tải dài hạn kết hợp với mua cước spot khi thị trường thuận lợi.
Tăng mức tồn kho an toàn đối với nguyên liệu quan trọng.
Ứng dụng công nghệ để theo dõi lịch tàu, dự báo chậm trễ và tối ưu kế hoạch giao nhận.
5. Nhận đinh thị trường trong thời gian tới
Trong ngắn hạn, giá cước container có thể tiếp tục chịu áp lực giảm nếu nguồn cung tàu duy trì ở mức cao và nhu cầu vận chuyển không tăng mạnh. Tuy nhiên, mức giảm sẽ khó diễn ra theo một đường thẳng do thị trường vẫn chịu ảnh hưởng từ các yếu tố ngoài kinh tế như xung đột khu vực, chính sách thương mại và chi phí nhiên liệu.
Về dài hạn, ngành logistics toàn cầu sẽ tiếp tục hướng tới khả năng thích ứng cao hơn thông qua số hóa, tự động hóa và xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt. Các doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến việc giảm chi phí vận tải mà còn phải nâng cao khả năng dự báo và phản ứng nhanh trước những biến động bất ngờ.
Kết luận: Giá cước container toàn cầu đang có dấu hiệu giảm nhờ sự cân bằng tốt hơn giữa cung và cầu, nhưng thị trường vận tải biển vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn bất ổn. Đối với doanh nghiệp, chiến lược phù hợp hiện nay không chỉ là tìm kiếm mức cước thấp nhất mà là xây dựng một hệ thống logistics linh hoạt, có khả năng kiểm soát rủi ro và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng.