Khảo sát State of AI in Supply Chain 2026 do The Loadstar thực hiện với hơn 200 lãnh đạo và chuyên gia chuỗi cung ứng trên toàn cầu cho thấy AI đang tạo ra những giá trị thực tế trong hoạt động vận hành. Tuy nhiên, việc triển khai AI ở quy mô lớn vẫn còn hạn chế do các rào cản về tổ chức, nhân sự và quản trị thay đổi.
1. Mức độ triển khai AI còn thấp
Mặc dù AI đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của chuỗi cung ứng, chỉ 22,2% doanh nghiệp cho biết AI đã được triển khai rộng rãi trên nhiều bộ phận hoặc trở thành một phần cốt lõi trong hoạt động vận hành. Trong khi đó, 43,2% doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm hoặc chưa bắt đầu triển khai.
Kết quả này cho thấy phần lớn doanh nghiệp vẫn đang ở giai đoạn đầu của hành trình chuyển đổi AI.
2. Rào cản chính đến từ tổ chức, không phải công nghệ
Khảo sát cho thấy những thách thức lớn nhất đối với việc mở rộng ứng dụng AI không nằm ở bản thân công nghệ mà ở năng lực tổ chức:
- 53,8% cho rằng thiếu chuyên môn AI nội bộ và năng lực quản trị sự thay đổi là trở ngại lớn nhất.
- 48,7% gặp khó khăn trong việc tích hợp AI với các hệ thống hiện hữu.
Điều này phản ánh rằng thành công của AI phụ thuộc nhiều vào khả năng chuyển đổi tổ chức hơn là năng lực triển khai công nghệ đơn thuần.
3. Khoảng cách nhận thức giữa lãnh đạo và nhân viên tuyến đầu
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của báo cáo là sự khác biệt đáng kể trong nhận thức về AI giữa các cấp độ nhân sự.
- 77,5% lãnh đạo cấp cao và phó chủ tịch bày tỏ sự lạc quan hoặc hào hứng về AI.
- Tỷ lệ này giảm xuống còn 37,5% ở nhóm nhân viên trực tiếp thực hiện công việc.
Tuy nhiên, chỉ 9% nhân viên tuyến đầu cho biết họ cảm thấy bị AI đe dọa.
Theo ông James Coombes, CEO của Raft, đây không phải là vấn đề về sự lo ngại mất việc làm mà là khoảng cách giữa tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo và trải nghiệm thực tế của đội ngũ triển khai.
4. Xử lý tài liệu là lĩnh vực mang lại hiệu quả rõ ràng nhất
Trong số các ứng dụng AI hiện nay, xử lý và trích xuất dữ liệu từ tài liệu được đánh giá là lĩnh vực tạo ra tác động rõ rệt nhất:
- 79,7% người tham gia khảo sát xác nhận đây là khu vực tạo ra giá trị vận hành lớn nhất.
- 89,5% doanh nghiệp đã triển khai thành công ghi nhận sự cải thiện đáng kể về tốc độ xử lý và năng suất làm việc.
Điều này cho thấy các tác vụ hành chính, xử lý chứng từ và nhập liệu đang là những lĩnh vực AI tạo ra lợi ích nhanh và dễ đo lường nhất.
5. Doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc đo lường ROI
Mặc dù nhiều doanh nghiệp ghi nhận hiệu quả từ AI, việc định lượng giá trị mang lại vẫn là một thách thức:
- 62,8% doanh nghiệp chưa đo lường được hoặc chưa biết cách đo lường lợi tức đầu tư (ROI) từ các dự án AI.
Khoảng cách giữa giá trị thực tế và khả năng đo lường hiệu quả đang làm chậm quá trình mở rộng triển khai tại nhiều tổ chức.
6. Bắc Mỹ là khu vực triển khai AI chậm hơn kỳ vọng
Khảo sát cho thấy 25,6% doanh nghiệp tại Bắc Mỹ chưa có nỗ lực triển khai AI đáng kể.
Nguyên nhân được cho là xuất phát từ sự phức tạp trong vận hành, bao gồm:
- Danh mục dịch vụ logistics đa dạng.
- Hệ thống vận hành lâu đời.
- Mức độ phụ thuộc vào các quy trình truyền thống và hoạt động thuê ngoài.
Do đó, thách thức chính không phải là thiếu quyết tâm mà là độ phức tạp trong việc chuyển đổi.
7. Yếu tố quyết định thành công trong 2–3 năm tới
Khi công nghệ AI ngày càng phổ biến và dễ tiếp cận hơn, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn đến từ việc sở hữu công nghệ mà đến từ mức độ sẵn sàng của tổ chức.
Có 65,8% người được khảo sát cho rằng các yếu tố quyết định thành công sẽ bao gồm:
- Chất lượng dữ liệu.
- Khả năng tích hợp hệ thống.
- Năng lực quản trị sự thay đổi.
- Khả năng triển khai AI vào quy trình vận hành thực tế.
8. Xu hướng tương lai: Tự động hóa toàn diện hoạt động back-office
Theo nhận định của ông James Coombes, trong vòng ba năm tới, phần lớn các công việc xử lý tài liệu và tác vụ hành chính lặp lại trong bộ phận back-office logistics sẽ được tự động hóa.
Các quy trình như:
- Đối soát hóa đơn.
- Đặt chỗ cho khách hàng.
- Kiểm tra và bổ sung dữ liệu thiếu.
- Xử lý chứng từ logistics.
sẽ được AI xử lý tự động trước khi cần đến sự can thiệp của con người.
Vai trò của nhân sự sẽ chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị cao hơn như:
- Kiểm soát các trường hợp ngoại lệ.
- Ra quyết định trong các tình huống quan trọng.
- Quản lý quan hệ khách hàng và đối tác.
- Giám sát chất lượng dữ liệu và hoạt động của hệ thống AI.
Kết luận
Báo cáo cho thấy AI đã chứng minh được giá trị thực tế trong chuỗi cung ứng, đặc biệt trong các hoạt động xử lý tài liệu và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà nằm ở khả năng chuyển đổi tổ chức. Khoảng cách giữa tầm nhìn của lãnh đạo và trải nghiệm của đội ngũ vận hành, cùng với những hạn chế về dữ liệu, tích hợp hệ thống và quản trị sự thay đổi, đang là các yếu tố cản trở quá trình mở rộng ứng dụng AI trong ngành chuỗi cung ứng. Trong giai đoạn tới, doanh nghiệp nào xây dựng được nền tảng dữ liệu vững chắc và năng lực quản trị chuyển đổi hiệu quả sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong cuộc đua ứng dụng AI.