Theo dự báo của International Air Transport Association, doanh thu vận tải hàng hóa hàng không toàn cầu năm 2026 đạt khoảng 158 tỷ USD, tăng khoảng 2,1% so với mức 155 tỷ USD năm 2025. Mặc dù tốc độ tăng trưởng chậm hơn giai đoạn hậu Covid, hàng hóa vẫn là một trong những nguồn doanh thu quan trọng nhất của ngành hàng không toàn cầu.
Về sản lượng, nhu cầu vận tải hàng hóa (Cargo Tonne Kilometers - CTK) toàn cầu năm 2025 đạt mức cao kỷ lục và tiếp tục tăng trong năm 2026. IATA dự báo CTK toàn cầu tăng khoảng 2,6% trong năm 2026, sau khi tăng 3,1–3,4% trong năm 2025.
Riêng trong hai tháng đầu năm 2026, thị trường ghi nhận đà tăng trưởng rất mạnh. Tháng 2/2026, nhu cầu air cargo toàn cầu tăng 11,2% YoY, trong khi lưu lượng quốc tế tăng 11,6% YoY, cho thấy nhu cầu vận chuyển hàng hóa giá trị cao như thiết bị AI, chip bán dẫn và thương mại điện tử vẫn rất tích cực.
AI & Semiconductor: Động lực doanh thu mới
Mặc dù chưa có thống kê riêng về doanh thu của phân khúc AI và bán dẫn trong air cargo, nhiều tổ chức logistics xác định đây là nhóm hàng có giá trị cao nhất trên mỗi kilogram vận chuyển. Các lô hàng GPU AI, máy chủ AI, thiết bị mạng tốc độ cao và bán dẫn tiên tiến thường được vận chuyển bằng đường hàng không do yêu cầu thời gian giao hàng ngắn và giá trị hàng hóa rất lớn.
Sự bùng nổ đầu tư AI tại Mỹ, châu Âu và châu Á đã giúp duy trì sản lượng vận tải trên các tuyến xuyên Thái Bình Dương và Á – Âu, trong bối cảnh nhiều nhóm hàng tiêu dùng truyền thống tăng trưởng chậm lại.
ASEAN và vai trò ngày càng lớn trong logistics hàng không công nghệ cao
Mặc dù hiện nay chưa có một bộ số liệu chính thức nào của ASEAN tách riêng nhóm AI Air Cargo hay logistics dành riêng cho ngành trí tuệ nhân tạo, nhưng các chỉ số vận tải hàng không cho thấy Đông Nam Á đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu, đặc biệt là điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và thiết bị tính toán hiệu năng cao.
Theo số liệu của IATA (International Air Transport Association), khu vực châu Á – Thái Bình Dương hiện chiếm khoảng 36% tổng khối lượng vận tải hàng hóa hàng không toàn cầu tính theo CTK (Cargo Tonne Kilometres), là khu vực lớn nhất thế giới về vận tải hàng không hàng hóa.
Năm 2025, các hãng hàng không trong khu vực ghi nhận mức tăng trưởng nhu cầu cargo 8,4%, cao nhất trong tất cả các khu vực trên thế giới. Trong khi nhu cầu cargo toàn cầu chỉ tăng khoảng 3,4%, châu Á – Thái Bình Dương tăng gấp hơn hai lần mức trung bình toàn cầu.
Xu hướng này tiếp tục kéo dài sang năm 2026. Theo báo cáo thị trường tháng 2/2026 của IATA, nhu cầu cargo của khu vực tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Động lực chính đến từ thương mại điện tử xuyên biên giới, điện tử tiêu dùng, thiết bị công nghệ cao và chuỗi cung ứng bán dẫn.
ASEAN và vai trò trong chuỗi cung ứng AI, bán dẫn và logistics hàng không
ASEAN đang chuyển từ vai trò trung tâm lắp ráp điện tử sang một mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Singapore, Malaysia và Việt Nam đang thu hút mạnh các dự án đóng gói, kiểm định và sản xuất linh kiện phục vụ AI.
Nhu cầu AI toàn cầu đã thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu điện tử của Singapore trong quý I/2026. Riêng tháng 3/2026, xuất khẩu điện tử đạt khoảng 3,1 tỷ SGD, trong đó bán dẫn đóng góp khoảng 1,7 tỷ SGD, phản ánh nhu cầu gia tăng đối với hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu. (enterprisesg.gov.sg)
Do có giá trị rất cao và yêu cầu giao hàng nhanh, phần lớn chip AI, GPU, máy chủ AI và linh kiện bán dẫn được vận chuyển bằng đường hàng không. Khu vực châu Á – Thái Bình Dương hiện chiếm khoảng 36% lưu lượng vận tải hàng hóa hàng không toàn cầu (CTK), lớn nhất thế giới. Năm 2025, nhu cầu cargo của khu vực tăng 8,4%, và tiếp tục tăng khoảng 12,5–13,6% trong tháng 2/2026, chủ yếu nhờ điện tử, bán dẫn và thương mại điện tử.
Trong bối cảnh chiến lược “China+1”, cùng với các khoản đầu tư mới vào bán dẫn tại Singapore và Malaysia và sự mở rộng sản xuất điện tử tại Việt Nam, tỷ trọng hàng hóa công nghệ cao lưu chuyển qua ASEAN được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhanh trong giai đoạn 2026–2030. Điều này củng cố vai trò của khu vực như một trung tâm logistics hàng không quan trọng kết nối Đông Á với Bắc Mỹ và châu Âu.
Nguồn tham khảo:
1. IATA Industry Outlook 2026 (Cargo Revenue Forecast)
2. IATA Global Air Cargo Demand Achieved Record Volume in 2025
3. IATA Air Cargo Demand up 11.2% in February 2026
4. IATA Air Cargo Market Analysis – February 2026
5. IATA – Global Air Cargo Demand Achieved Record Volume in 2025
6. Singapore Economic Development Board (EDB)
7. Enterprise Singapore Trade Statistics
8. Malaysia Investment Development Authority (MIDA)
9. Semiconductor Industry Association (SIA)
10. World Semiconductor Trade Statistics (WSTS)